Manananggal: Filipinlerin Tekinsiz Vampir Kadınları

Tagalog dilinde “tanggal” ikiye bölünmüş, ayrık gibi bir anlama sahiptir. Manananggal sözcüğü de tam olarak buradan köken alır; gündüzleri çekici bir kadınken gece yarısı bedenini ortadan ikiye ayırarak avlanan Filipinlerin meşhur vampir karakterinin ismi…

Manananggal soyu hakkında çeşitli söylentiler bulunuyor. Bunlardan birine göre, bu yaratıkların karnındaki bir çukurda yaşayan siyah bir civciv bulunmakta ve bir Manananggal kendi başına beslenemeyecek denli yaşlandığında başka biri (genellikle akraba) tarafından bu civcivin yutulmasıyla soyun devam ettiği söylenmekte.

Gündüzleri normal bir yaşama sahip gibi görünen oldukça çekici bir kadın gece bastırdığında bu dönüşümü yaşamak için belirli bir ritüel izler. Önce bedene özel bir yağ sürmek gereklidir, sonra yavaş yavaş kocaman yarasa kanadına benzer kanatlar, upuzun bir dil ve büyük korkunç dişler peydahlanır. Bedeni ikiye ayrıldıktan sonra alt yarısını iyi saklaması gereklidir çünkü av sonrasında bedenini yeniden birleştirmek zorundadır.

Avlanırken tercihi daima yeni doğmuş bebekler, hamile kadınlar ve onların karnındaki fetüsün kanıdır. Uzun dilini kullanarak iç organlardan ve fetüsten beslenir. Çoğu kez Manananggal’a tik-tik ismi verilen bir kuşun eşlik ettiği düşünülür. Bir aldatmaca unsuru olarak Manananggal avına yaklaştıkça kuştan gelen “tik-tik/ik-ik-ik” sesi sönükleşir.

Eğer bir Manananggal’ı öldürmek istiyorsanız aslında bu oldukça basit. Geride bıraktığı yarısı bu varlıkların zayıf noktasıdır ve Manananggal mutlaka şafak vaktinden önce geri dönüp kendini yeniden birleştirmek zorundadır. Avlandığı süre boyunca bıraktığı yarısı asla yerinden kıpırdatılmamalıdır, yani eğer bu parçayı bulup yerinden oynatabilirseniz Manananggal’ı etkisiz hale getirebilirsiniz. Bir başka yöntemse bu alt yarının üzerine sirke, tuz, kül veya baharat dökmektir. Üçüncü ve en etkili yol ise Manananggal’ı sırtından ucu sivriltilmiş bir bambu saplayarak öldürmektir.

Kültürel Yorumlar

Aslında bu esfane üzerinde yorumlanabilecek pek çok unsur bulunuyor. En belirginlerinden biri gündüz güzel, çekici ve normal görünen bir kadının geceleri bir kan emiciye hatta ve hatta bebeklerle beslenen bir yaratığa dönüşmesi durumu. Kadınların dış görünümü bir aldatmaca olarak kullanışı ve annelik kavramıyla bir anılan bu cinsiyete mensup olmalarına rağmen fetüs ve yeni doğanlarla beslenmeleri kültürel ipuçları taşıyor olabilir. Aslında alınacak bir ders, verilecek bir mesaj bulunması da mümkün bu hikaye üzerinden.

İkinci olarak karakterin zayıflığı ve gücü yaptığı tek eylemden türüyor, hatta karakteri özgün bir vampir kılan da biraz bu durum… Bedenini ikiye ayırabilmesi onun ikili doğasına, bir biçimdeğiştiren oluşuna atıf olabilir.

Aldatmaca konusunda da bir belirginlik söz konusu. Hem kimliğini gizleyen bir görünüm hem öncülü olan bir kuşun sesinin avı şaşırtmak adına yaklaştıkça sönükleşiyor oluşu karakterin vahşi bir hayvan gibi avlanabilmesi için gerekli kamuflajı sağlıyor. Tehlikenin gizliliği, temkinli ve tetikte olmanın önemi, bir aldatmaca da olsa tik-tik sesinin uyarıcılığı mitolojinin doğadan esini gibi görünüyor.

Aswang’ların bir türevi olarak görülen Manananggal Filipin kültürünün önemli ve bilindik bir parçası. Günümüzde vampir hikayeleri bu varlıkların doğasını, güçlerini ve zayıflıklarını, ilişkilerini çok daha farklı ve belki biraz fazlaca modern yansıtıyor olsa da dünyanın pek çok farklı bölgesinde aynı Manananggal gibi kendine özgü bir varoluşla kanı, korkuyu, avcı ve av olmayı anlatan vampirler hala mevcut.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.